Robotik Kodlama Küçük Yaşta Ne Kazandırır?
Kodlama, ekran başında oturmaktan çok daha fazlası. Okul öncesinde robotik kodlama sıralama, problem çözme ve dikkat becerilerini oyunla destekler.
Okul öncesinde robotik kodlama, bir bilgisayar dili öğrenmek demek değildir. Çocuk bir robotu ya da bir oyun figürünü hedefe ulaştırmak için adımları sıraya koyar, sonucu görür ve gerekirse düzeltir. Bu basit döngü; sıralama, problem çözme ve dikkat gibi okul öncesi dönemin temel becerilerini oyunla çalıştırır.
Adım adım düşünmek
Kodlama etkinlikleri çocuklara bir işi sıralı adımlara ayırmayı öğretir: “İki adım ileri, sağa dön, bir adım ileri.” Ekransız, somut bir programlama diliyle yapılan bir çalışmada, yalnızca bir haftalık atölyenin ardından çocukların sıralama becerisi puanlarında anlamlı bir artış görüldü. Sıralama; bir hikâyeyi anlatmaktan diş fırçalamaya kadar günlük hayatın her alanında işe yarayan bir beceridir.
Hata yapmak da öğrenmektir
Bir şey beklendiği gibi çalışmadığında çocuk nerede yanlış yaptığını bulur ve yeniden dener. Robot yanlış yöne döndüğünde bu bir başarısızlık değil, bir ipucudur. Böylece sabır ve problem çözme becerisi gelişir.
Araştırmalar ne diyor?
- 4 yaşında bile mümkün: Marina Bers ve ekibinin anaokulu çocuklarıyla yaptığı çalışma, 4 yaşındaki çocukların bile oyun içinde robotik, programlama ve bilgi işlemsel düşünmenin birçok kavramını öğrenebildiğini gösterdi.
- Türkiye’den bir çalışma: 5-6 yaşındaki 69 çocukla yapılan 2025 tarihli bir araştırmada, sekiz hafta boyunca haftada bir saat ekransız kodlama etkinliğine katılan çocukların içsel motivasyon, bilgi işlemsel düşünme ve problem çözme becerilerinde anlamlı artış bulundu.
- Robotlar ve ekransız etkinlikler: 5-6 yaşındaki 198 çocukla yapılan randomize bir çalışmada hem robot programlama hem ekransız etkinlik grupları, geleneksel etkinliklere katılan gruba göre daha yüksek bilgi işlemsel düşünme puanı aldı; robot grubundaki etki daha güçlü ve kalıcıydı.
Robotik kodlama kaç yaş için uygun?
Kesin bir yaş sınırı yerine etkinliğin yaşa uygunluğuna bakmak gerekir. Okul öncesinde iyi bir kodlama etkinliği kısa, somut, hareketli ve başarı duygusu veren görevlerden oluşur: yere çizilmiş bir yolda robotu ilerletmek, yön kartlarını sıraya koymak, bir arkadaşını “robot” gibi yönlendirmek.
Ekran süresi ne olacak?
Okul öncesinde kodlama ekran süresini artırmak zorunda değildir. MEB’in okul öncesi eğitim programı basit kodlama robotlarıyla yönlendirme çalışmalarını ve STEM, kodlama ve tasarım temelli uygulamaları örnek uygulamalar arasında sayar; aynı zamanda ekran süresinin kontrollü biçimde planlanmasını ve dijital araçların yüz yüze etkileşimin yerini almamasını ister. Yaşa göre ekran önerilerini Çocuklarda Ekran Süresi Ne Kadar Olmalı? yazımızda derledik.
Masal Ormanı’nda robotik kodlama
Robotik kodlama, okulumuzu öne çıkaran branş derslerinden biridir; İngilizce ve temel jimnastik ile birlikte MEB okul öncesi müfredatını tamamlar. Amacımız merak eden, deneyen ve öğrenmekten keyif alan çocuklar yetiştirmek. Sıralama ve dikkat gibi becerilerin ilkokula hazırlıktaki yerini Çocuğum İlkokula Hazır mı? yazımızda anlattık.
Kaynaklar
- Kazakoff, Sullivan ve Bers, Early Childhood Education Journal (2013): somut programlama ile sıralama becerisi
- Bers, Flannery, Kazakoff ve Sullivan, Computers & Education (2014): anaokulunda robotik ve programlama
- Saygıner ve Tüzün (2025): okul öncesinde ekransız kodlama
- Zhang ve ark., International Journal of STEM Education (2025): robot programlama ve ekransız etkinlikler
- MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı (2026)
